Bangkok
De stad
Als je Bangkok per vliegtuig nadert zie je een landschap dat je aan Nederland doet denken: vlakke, groene weiden met strakke snelwegen ertussendoor. Een slaperige reiziger zou kunnen denken dat hij binnen enkele minuten op Schiphol landt. Na aankomst herinneren de lange rijen bij de douane je er echter onmiddellijk aan dat Thailand nog steeds een ontwikkelingsland is.
Eenmaal in een taxi op weg naar het hotel ontstaat een gemengd beeld. Ja, Thailand is een arm land … kijkend naar de chaos aan de rand van de weg en de vele onafgemaakte gebouwen. Maar de snelwegen zijn zeker zo breed als ze in de Nederlandse Randstad zijn, met soms meerdere lagen boven elkaar! Tijdens het hele weekend schoten we op en neer tussen dit contrast: de skytrain is stukken efficienter en schoner dan de Haagse metro, en vervolgens zijn er de tuk-tuks: met achterbank veredelde bromfietsen die passagiers zigzaggend tussen het andere verkeer naar hun bestemming brengen. De met marmer en airconditioning uitgeruste winkelcentra tegenover de chaotische markten, waar alles te koop is, tot illegaal gekopieerde dvd’s, software en t-shirts met Mahatma Ghandi, Che Guevara en Adolf Hitler erop aan toe. George W. Bush hebben we trouwens niet gezien.
Bangkok is in volle ontwikkeling en doet wat veel dingen betreft aan Singapore denken. De Skytrain bijvoorbeeld is overduidelijk gemodelleerd naar Singaporees voorbeeld: eten en drinken op het station en in de treinen verboden, de treinen hebben dezelfde binnenlayout, treinen, de stations zijn net zo ongelofelijk netjes als in Singapore, de boetes bijna even hoog. Anderzijds waren er (zoals altijd) dingen die me aan Ghana deden denken: de handel op straat bijvoorbeeld, hoewel die niet zo extreem is als in Accra, waar verkopers tussen de filerijdende auto’s lopen om alles van Coca-Cola tot stofzuigers aan de man te brengen. In Bangkok beperkt de handel zich tot de stoep. Al met al is de richting van de ontwikkeling duidelijk: waarschijnlijk ziet de stad er over een jaar of tien net zo ontwikkeld uit als Singapore.
Om zijn vele tempels, omdat het goedkoop is, en toch ook om de prostitutie zijn Bangkok en Thailand populair als toeristische bestemming. Wat de prostitutie betreft: je maakt mij niet wijs dat al die lelijke blanke mannen die met kleine Thaise meisjes op plateauzolen door de stad lopen dat louter doen om hun kennis over de Thaise cultuur te verdiepen!
Omdat er zoveel toeristen komen hangen er ook heel wat mensen rond die graag geld verdienen aan toeristen, en vaak hebben ze geraffineerde methoden bedacht om buitenlanders af te zetten. Nu vinden de meeste reizigers dit vreselijk, maar Philipp en ik, beide bedrijfskundestudenten, hadden toch wel enige bewondering voor de manier waarop deze mensen te werk gaan. Hieronder een voorbeeld.
Commissie voor maatpakken
Vanuit het Skytrain station ‘National stadium’ wilden Philipp en ik naar het Grote Paleis gaan. Een flink eind lopen, dus misschien toch maar beter een tuk-tuk nemen. Een goed Engels sprekende man spreekt ons bij de uitgang van het station aan, en biedt ons een goede prijs. Het paleis is echter deze morgen gesloten. Maar voor een klein beetje extra brengt de chauffeur van het karretje aan wie we overgedragen worden ons eerst wel naar een Boeddhistische tempel. Daarna, als het open is, kunnen we dan naar het paleis.
Bij de tempel aangekomen worden we aangesproken door een aardige man die voor Thai Airways werkt, normaal in Singapore woont, maar toevallig even hier is. Na wat over de tempel verteld te hebben, geeft hij ons nog wat tips. Opletten, de tuk-tuk chauffeurs krijgen geld als ze blanke klanten aanleveren aan een van de kleermakers waar je goedkoop maatpakken kunt laten maken. Maar hij weet nog wel een plaats waar ze daar niet aan doen – en waar de kleding dus nog goedkoper is. Hij wil het ook wel voor ons op de kaart uittekenen.
Terug in de tuk-tuk ziet de chauffeur wat er op de kaart is uitgetekend en wil ons er wel naartoe brengen. Het Paleis, immers, is nog gesloten tot 2 uur ’s middags. We willen helemaal geen maatpakken kopen, en vertellen de chauffeur dat we toch bij het paleis willen worden afgezet, ook al is het nog gesloten. De chauffeur neemt ons mee, maar stopt vervolgens na een kilometer of wat. Of we geinteresseerd zijn om sieraden te kopen voor onze vriendin of moeder. Nu is mijn moeder juwelier, dus daar was ik niet echt in geinteresseerd – waarop de chauffeur dan maar open kaart speelt: “als jullie naar binnen gaan, krijg ik gratis brandstof”. Philipp en ik konden die eerlijkheid wel waarderen en gingen naar binnen.
Binnen heerste een erg opdringerige sfeer, en de gouden ringen waren ook niet zo goud als je ze in Nederland koopt. Omdat goud erg zacht is wordt het altijd gemengd met andere metalen – geen enkel sieraad is puur goud. Het goudgehalte wordt uitgedrukt in karaat en heeft direct invloed op de prijs. In Nederland mag goud pas goud genoemd worden als het voor 18/24 (18 karaat) uit goud bestaat. Toen ik de verkoopster vroeg wat het goudgehalte was, vertelde ze dat het 14 karaat was - “maar dat is beter, het maakt de ringen steviger”. Jazeker, zo stevig zelfs dat de ring in stukken breekt als je vervolgens in Nederland de ring groter wilt laten maken. Inmiddels moest onze chauffeur zijn gratis brandstof wel gehad hebben, en dus gingen we maar weer naar buiten.
Op het laatste stukje van onze tuk-tukrit wisten we de stukjes van de puzzel te combineren. De ontmoeting bij de tempel was helemaal niet zo toevallig als we eerst dachten, en natuurlijk werkte de man ook niet bij Thai Airways. Hij was onderdeel van het complot en maakte gebruik van het welbekende gegeven dat mensen nu eenmaal makkelijker te benaderen (en overtuigen) zijn in de buurt van kerken, moskees en tempels. Toen we niet op het aanbod ingingen moest de chauffeur iets anders verzinnen om onze lage ritprijs te compenseren en zo kwamen we bij de juwelier uit. Alles bij elkaar optellend, waren we er vrij zeker van dat het Grote Paleis dan ook wel open zou zijn. En dat bleek ook het geval, al sinds half negen ’s morgens.
Dit soort praktijken zijn natuurlijk oneerlijk en schrikt toeristen af, maar de manier waarop ze uitgevoerd worden, in samenwerking, is toch erg interessant. Als je wat meer tijd in de stad doorbrengt weet je precies wat alles kost en kan niemand je meer afzetten. Maar helaas, Philipp en ik hadden niet genoeg tijd om dat allemaal uit te zoeken en zien het dus maar in perspectief: we zijn zeker een aantal keren afgezet, maar niemand heeft ons gedwongen te veel te betalen, dus blijkbaar hadden we de 5-voudige prijs voor de taxi en de 10-voudige prijs voor de rondvaart er wel voor over.
